Inspiratie en mindset
De vier maatregelen van de wet zijn geen doel op zich. Het zijn randvoorwaarden om te kunnen doen wat in de kern nodig is: leerlingen eerder zien, beter begrijpen en effectiever ondersteunen. Onderwijsdeelname is essentieel voor de ontwikkeling, het welzijn en het toekomstperspectief van leerlingen.
Als lid van het bestuur heb jij een sleutelrol in de beweging naar meer preventief handelen middels een schoolbrede aanpak. Je zorgt dat aanwezigheid niet alleen een verantwoordelijkheid van individuele professionals en scholen is, maar een bestuursbrede opdracht. Dat vraagt om een gezamenlijke visie, duidelijke kaders en het organiseren van benodigde randvoorwaarden.
Wist je dat …
- een positief schoolklimaat samenhangt met een hogere aanwezigheid van leerlingen op school?En wist je dat een negatief schoolklimaat op de basisschool van invloed kan zijn op het verzuim op de lange termijn?
Het gevoel van veiligheid en verbondenheid, de relatie tussen docenten en leerlingen en de relaties tussen leerlingen onderling: die elementen blijken belangrijk voor de schoolaanwezigheid van leerlingen (Kennisrotonde, 2022).
Hierbij blijkt vooral het langetermijnperspectief belangrijk. Het ervaren van een negatief schoolklimaat al op de basisschool heeft namelijk invloed op het verzuim op de lange termijn op de middelbare school. Het verbeteren van het klimaat op school draagt mogelijk bij aan schoolaanwezigheid als hier door de hele schooltijd van een leerling aandacht voor is. Daarnaast blijkt dat inzet op het schoolklimaat en schoolbinding alleen bijdraagt aan de aanwezigheid van leerlingen als alle docenten zich hiervoor inzetten en willen investeren in hun relaties met leerlingen (Kennisrotonde, 2022). - een schoolbrede, preventieve aanpak het meest kansrijk is voor het terugdringen van schoolverzuim?
Volgens een uitgevoerde meta-analyse door de Inspectie van het Onderwijs (2026) blijkt dat een preventieve schoolbrede aanpak, aangevuld met gerichte interventies voor specifieke oorzaken van verzuim, het meest kansrijk is voor het terugdringen van schoolverzuim. Zo’n aanpak begint met helder beleid en een goede registratie van aanwezigheid. Ook inzicht in de niveaus van verzuim (incidenteel, opkomend, structureel) is belangrijk, naast overleg met meerdere betrokkenen om risico’s en beschermende factoren in beeld te brengen.